ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Ουρολογία, είναι η ειδικότητα της χειρουργικής, που ασχολείται με την παθολογία του ουροποιητικού συστήματος του άνδρα και της γυναίκας, καθώς και με την παθολογία του γεννητικού συστήματος του άνδρα.
Είναι σημαντικό και χρήσιμο να γνωρίζουμε βασικά συμπτώματα που αφορούν στον οργανισμό μας, για να μπορούμε να τα αντιμετωπίζουμε καλύτερα.
Συγκεκριμένα λοιπόν, στο ουροποιογεννητικό σύστημα, τα συμπτώματα χωρίζονται στις συστηματικές εκδηλώσεις και στην τοπική συμπτωματολογία.
Αξίζει να σημειωθεί πως η αξιολόγηση των συμπτωμάτων του ουρολογικού αρρώστου, θα γίνει με προσεκτική λήψη του ιστορικού, τόσο για την λεπτομερή καταγραφή του, όσο και για την αξιολόγησή τους, σε οξεία, χρόνια ή υποτροπιάζοντα.

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

·         Πυρετός

·         Απώλεια βάρους

·         Γενικευμένη κακουχία

·         Υπέρταση

·         Πολυερυθραιμία

Η παρουσία πυρετού μαζί με άλλα συμπτώματα, είναι δυνατόν να βοηθήσει στον εντοπισμό μιας φλεγμονής του ουροποιογεννητικού συστήματος.
Μια απλή κυστίτιδα, συνήθως δε συνοδεύεται από πυρετό, ενώ η οξεία προστατίτιδα, η οξεία πυελονεφρίτιδα, η οξεία ορχεοεπιδιδυμίτιδα, εκδηλώνονται με υψηλό πυρετό και ρίγος.
Πυρετός επίσης, μπορεί να εκδηλωθεί στη χρόνια πυελονεφρίτιδα, στη φυματίωση του ουροποιητικού και σε περιπτώσεις κακοήθων νεοπλασμάτων.

Η απώλεια βάρους συναντάται κυρίως, σε όγκους προχωρημένου σταδίου και σε περιπτώσεις χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας από απόφραξη ούρων ή φλεγμονή.

Γενικευμένη κακουχία, χαρακτηρίζει ασθενείς με μεταστατικούς όγκους.

Η υπέρταση, μπορεί να προκύψει από απόφραξη της νεφρικής αρτηρίας, από αποφρακτική ουροπάθεια, όπως υπερπλασία ή καρκίνο του προστάτου, λιθίαση και στενώματα ουρήθρας και πιο σπάνια, σε όγκους του νεφρού.

Τέλος, η πολυερυθραιμία (αύξηση του αιματοκρίτη), συναντάται σε περιπτώσεις μείωσης της νεφρικής λειτουργίας και σε κάποιες περιπτώσεις καρκίνου του νεφρού.

 

ΤΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

·         Πόνος

·         Διαταραχές της ποιότητας των ούρων

·         Διαταραχές της ποσότητας των ούρων

·         Διαταραχές της ούρησης

ΠΟΝΟΣ
Η συμπτωματολογία του πόνου, διαφέρει ανάλογα με την εκδήλωσή του και αν αυτή συναντάται στο ανώτερο ή το κατώτερο ουροποιητικό.
Η συνηθέστερη αιτία εντοπισμού πόνου στο ανώτερο ουροποιητικό, είναι ο κωλικός του νεφρού, που οφείλεται σε απότομη αύξηση της υδροστατικής πίεσης στο νεφρό ή τον ουρητήρα. Οφείλεται σε λιθίαση (πέτρες), σε απόφραξη από αίμα (αιμοπήγματα) και σε στραγγαλισμό του ουρητήρα από νεοπλασίες.
Συνοδεύεται από εφίδρωση, ναυτία με εμέτους και μετεωρισμό της κοιλιάς (φούσκωμα) και συνήθως ξεκινάει απότομα, χωρίς πρόδρομα συμπτώματα.
Ο εντοπισμός πόνου στο κατώτερο ουροποιητικό, μπορεί να πηγάζει από διάφορα αίτια, όπως υπερδιάταση της ουροδόχου κύστεως λόγω οξείας επίσχεσης ούρων. Επίσης, από φλεγμονές της ουροδόχου κύστεως (κυστίτιδα), από λιθίαση της κύστεως ή του ουρητήρα και από φλεγμονές του προστάτη (οξεία προστατίτιδα). Ακόμη, μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο του προστάτη ή της κύστεως, σε οξεία ή χρόνια ορχεοεπιδιδυμίτιδα, συστροφή του όρχεως, τραυματισμούς και αιματώματα του όρχεως.

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

·         Αιματουρία

·         Πυουρία

ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑ
Η αιματουρία μπορεί να είναι μικροσκοπική ή μακροσκοπική, αρχική, τελική ή ολική, ανώδυνη (κυρίως νεοπλάσματα) ή επώδυνη (κυρίως λιθίαση), μικρή ή μεγάλη.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να επισημανθεί πως η αιματουρία μπορεί να είναι μικρότερη από την εντύπωση που δημιουργεί η ένταση του κόκκινου χρώματος των ούρων, τα οποία χρωματίζονται εύκολα, έστω και αν η ποσότητα του αίματος που βρίσκεται σε αυτά, είναι μικρή. Σε περίπτωση δε, σχηματισμού αιμοπηγμάτων, το αίμα, είναι τόσο πολύ που δεν προλαβαίνει να αραιωθεί από τα ούρα και πήζει στο αποχετευτικό σύστημα.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑΣ
Η αιματουρία μπορεί να προέρχεται από μια σειρά παθήσεων και συγκεκριμένα:

·    Παθήσεις των νεφρών (πέτρες, καρκίνος, τραυματισμοί)

·    Παθήσεις των ουρητήρων (πέτρες, όγκος ουρητήρα)

·    Παθήσεις της ουροδόχου κύστεως (λιθίαση, καρκίνος, μικροβιακή φλεγμονή, παράσιτα)

·    Παθήσεις του προστάτη (υπερπλασία προστάτη, καρκίνος προστάτου, οξεία ή χρόνια προστατίτιδα)

·    Τραυματισμοί της ουρήθρας

ΠΥΟΥΡΙΑ
Πυουρία, είναι η παρουσία πύου στα ούρα και μπορεί να είναι μακροσκοπική (θολά ούρα) ή μικροσκοπική (διαυγή ούρα). Η πυουρία, μπορεί να προκληθεί από φλεγμονή σε κάποια τμήματα του ουροποιητικού συστήματος, ενώ ταυτόχρονα, μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα όπως πυρετός, πόνος, συχνουρία και αίσθημα καύσου κατά την ούρηση.
Τα συχνότερα αίτια της πυουρίας, είναι οι ουρολοιμώξεις και η υπερτροφία του προστάτου, η οποία προκαλεί στάση των ούρων στην κύστη, ευνοώντας την μικροβιακή τους λοίμωξη.

 

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

·         Πολυουρία

·         Ολιγουρία

·         Ανουρία

 

ΠΟΛΥΟΥΡΙΑ
Αξίζει εδώ να σημειωθεί, πως η φυσιολογική ποσότητα των πύρων που αποβάλλεται το 24ωρο, είναι 1.500 έως 2.000 ml
Όταν η ποσότητα των ούρων ανά 24ωρο είναι περισσότερη από 2 λίτρα, τότε έχουμε πολυουρία, η οποία μπορεί να προέρχεται από πολλές αιτίες.

·    Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας υγρών

·    Σακχαρώδης διαβήτης

·    Λήψη διουρητικών φαρμάκων

·    Αντιυπερτασικά φάρμακα (μερικά)

·    Βλάβες του νεφρού, κυρίως σε αρχικά στάδια νεφρικής ανεπάρκειας

ΟΛΙΓΟΥΡΙΑ
Όταν η ποσότητα των ούρων είναι μικρότερη από μισό λίτρο ανά 24ωρο, τότε έχουμε ολιγουρία. Οι αιτίες πολλές και συγκεκριμένα:

·    Περιορισμένη λήψη υγρών

·    Αύξηση θερμοκρασίας περιβάλλοντος χώρου

·    Πυρετός

·    Βαριά διαρροϊκά σύνδρομα

·    Ακατάσχετοι έμετοι

ΑΝΟΥΡΙΑ
Όταν η κύστη του ασθενούς είναι κενή από ούρα και το άτομο δεν έχει καμία επιθυμία για ούρηση, τότε έχουμε ανουρία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η ποσότητα των ούρων ανά 24ωρο ανέρχεται σε μόλις 100ml και οι αιτίες μπορεί να είναι και εδώ, πολλές.

·    Σημαντική πτώση της πίεσης

·    Καταστροφή των νεφρών

·    Αμφοτερόπλευρη λιθίαση νεφρών, ουρητήτων

·    Λιθίαση ουρητήρα όταν έχουμε μόνο ένα νεφρό

·    Εκτεταμένα νεοπλάσματα της κύστεως

·    Προχωρημένος καρκίνος του προστάτου

·    Εκτεταμένοι όγκοι της μήτρας, του εντέρου και γενικά, της κοιλιακής χώρας.

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ

·         Συχνουρία

·         Δυσουρία

·         Επίσχεση ούρων

·         Ακράτεια ούρων

Τα ούρα, βάση του μηχανισμού της φυσιολογικής ούρησης, κατεβαίνουν από τους νεφρούς και διαμέσου των ουρητήρων αποθηκεύονται προσωρινά στην ουροδόχο κύστη, η οποία έχει να επιτελέσει δύο έργα. Την προσωρινή αποθήκευση και την αποβολή των ούρων όταν αυτό είναι κοινωνικά αποδεκτό.
Η πλήρωση της κύστης συνεχίζεται χωρίς να γίνεται αντιληπτή, ώσπου το ποσό των ούρων να φτάσει στα 200 -250 ml. Τότε, αυξάνει η ενδοκυστική πίεση και ερεθίσματα φθάνουν στον εγκέφαλο, δημιουργώντας την επιθυμία για ούρηση.
Αν εκείνη τη στιγμή το άτομο δε θέλει να ουρήσει, στέλνει μήνυμα από τον εγκέφαλο στην κύστη κι έτσι προκαλείται χαλάρωση του κυστικού μυός, με αποτέλεσμα να υποχωρήσει σε πρώτη φάση η ανάγκη για ούρηση.
Όταν τα ούρα φθάσουν να γίνουν 300 – 350 ml προκαλείται νέα αύξηση της ενδοκυστικής πίεσης και νέα επιθυμία για ούρηση, πιο έντονη από την πρώτη. Αλλά και πάλι, φυσιολογικά, το άτομο μπορεί να αναβάλλει την ούρηση. Όταν τελικά, η ποσότητα των ούρων φτάσει τα 450 – 500 ml, η επιθυμία για ούρηση είναι αφόρητη και το άτομο δεν μπορεί να συγκρατήσει τα ούρα του.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΡΗΣΗ

·    Ελέγχεται άμεσα από τη βούληση του ατόμου

·    Η έναρξή της γίνεται χωρίς καθυστέρηση

·    Η επιθυμία συναρτάται με όγκο μεγαλύτερο των 250ml

·    Όταν αρχίζει, συνεχίζεται χωρίς δυσκολία

·    Η κύστη αδειάζει γρήγορα, χωρίς διακοπές και τελείως! Δηλαδή, δεν έχουμε καθόλου υπόλειμμα ούρων

·    Ο αριθμός των ουρήσεων το 24ωρο ενός φυσιολογικού ατόμου, δεν πρέπει να ξεπερνάει τις 8

·    Τέλος, το φυσιολογικό άτομο, δεν ξυπνάει το βράδυ για να ουρήσει

ΣΥΧΝΟΥΡΙΑ
Συχνουρία είναι η διαταραχή της ούρησης, στην οποία ο ασθενής παρουσιάζει συχνές ουρήσεις, με κύριο χαρακτηριστικό ότι σε καθεμία από αυτές, αποβάλλεται μικρή ποσότητα ούρων.
Ο αριθμός των ουρήσεων ανά 24ωρο είναι μεγαλύτερος από 7 με 8 και η ποσότητα των ούρων, μικρότερη από 200ml

ΝΥΧΤΟΥΡΙΑ
Η νυχτουρία, είναι συνέπεια της συχνουρίας και θέλει το άτομο να ουρεί κατά τη διάρκεια της νύχτας, από 2 έως 10 φορές!
Η πηγή της εν λόγω κατάστασης μπορεί να προέρχεται από φλεγμονές από μικρόβια, όπως προστατίτιδα, κυστίτιδα και ορχεοεπιδιδυμίτιδα, λιθίαση νεφρών ή κύστεως, νεοπλασίες στης κύστεως και του προστάτου και τέλος, η συχνότερη αιτία είναι η υπερτροφία του προστάτου.

ΔΥΣΟΥΡΙΑ
Δυσουρία είναι η δυσκολία που αισθάνεται ο ασθενής στην προσπάθεια να αδειάσει η κύστη του κατά τη διάρκεια της ούρησης. Αρχικά, παρουσιάζεται σαν καθυστέρηση στην έναρξη της ούρησης, ύστερα γίνεται παράταση του χρόνου ούρησης και στο τέλος, μείωση της ακτίνας των ούρων, μπορεί δηλαδή, να βρέχει το παντελόνι και τα παπούτσια του.
Σε καθεμία προσπάθεια κένωσης της κύστεως εξέρχονται μόνο λίγες σταγόνες ούρων, έτσι ώστε η ούρηση γίνεται επώδυνη και δεν αδειάζει ποτέ.
Η δυσουρία προέρχεται από αδένωμα ή καρκίνο του προστάτου, λιθίαση κύστεως, στένωμα ουρήθρας ή νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος του Parkinson.

ΕΠΙΣΧΕΣΗ ΟΥΡΩΝ
Η επίσχεση ούρων, είναι η αδυναμία του αρρώστου να αδειάσει την κύστη του. Μπορεί να είναι τέλεια ή πλήρης, όταν δηλαδή από την κύστη βγαίνουν μόνο λίγες σταγόνες ούρων και αυτές με έντονο πόνο ή ατελής, όταν βγαίνει μια μικρή ποσότητα ούρων, αλλά η κύστη δεν αδειάζει ποτέ πλήρως.
Η τέλεια επίσχεση ούρων είναι συνήθως οξεία, ξαφνική με πόνο στο υπογάστριο και εντονότατη έπηξη για ούρηση.  
Η αντιμετώπισή της, γίνεται αρχικά με καθετηριασμό της ουροδόχου κύστεως, ενώ ακολουθεί εκτίμηση του περιστατικού και δίδεται φαρμακευτική αγωγή. Σε περίπτωση που η αδυναμία ούρησης συνεχίζεται, η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη λύση.
Η ατελής επίσχεση ούρων, λέγεται και χρόνια επίσχεση. Δηλαδή, ο ασθενής, αδειάζει μόνο ένα μέρος των ούρων, με την κύστη ουσιαστικά, να μην αδειάζει ποτέ, τελείως. Μερικές φορές, εσφαλμένα, ο ασθενής νομίζει ότι ουρεί φυσιολογικά, ενώ στην πραγματικότητα ουρεί, από υπερπλήρωση.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

·    Καθετηριασμός κύστεως

·    Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας

·    Έλεγχος αιτών

·    Φαρμακευτική αγωγή

·    Επί αποτυχίας των παραπάνω, χειρουργική αντιμετώπιση

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ
Η ακράτεια ούρων είναι η κατάσταση εκείνη κατά την οποία, αντίθετα από τη βούληση του ατόμου, τα ούρα βγαίνουν από την ουρήθρα, είτε συνέχεια, είτε με διακοπές.

ΤΥΠΟΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΟΥΡΩΝ

·    Ακράτεια από προσπάθεια

·    Επιτακτικού τύπου ακράτεια

·    Μικτού τύπου ακράτεια (από προσπάθεια και επιτακτική)

·    Ακράτεια από υπερπλήρωση

·    Ακράτεια μετά από προστατεκτόμη

Η ακράτεια από προσπάθεια αφορά στην ακούσια απώλεια ούρων, με την αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως βήχα, φτέρνισμα και άρση βάρους και αφορά στις γυναίκες σε ποσοστό 5 με 7%
Οφείλεται  κυρίως σε βλάβες στη στήριξη της κύστεως και αντιμετωπίζεται κυρίως χειρουργικά.

Η επιτακτική ακράτεια, είναι συχνή στις γυναίκες, αλλά και στους άνδρες με χρόνια υπερτροφία προστάτου και συνοδεύεται από συχνουρία και νυχτουρία.

Η ακράτεια από υπερπλήρωση συναντάται κυρίως στην υπερτροφία του προστάτου, με την κύστη να είναι γεμάτη συνεχώς με ούρα. Ο ασθενής ουρεί το περίσσευμα των ούρων και η κύστη του, δεν αδειάζει ποτέ.

Τέλος, η ακράτεια μετά από προστατεκτομή, συμβαίνει λόγω ιατρογενούς βλάβης του σφιγκτηριακού μηχανισμού.