Η πρόωρη εκσπερμάτωση αποτελεί την πιο συνηθισμένη σεξουαλική δυσλειτουργία σε άντρες κάτω των 60 ετών! Συγκεκριμένα, απασχολεί 1 στους 5 άντρες, ενώ εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα σε όλες τις ηλικίες. Στους άντρες που πάσχουν από πρόωρη εκσπερμάτωση, η σεξουαλική πράξη ολοκληρώνεται συνήθως σε 1-2 λεπτά από τη στιγμή της διείσδυσης, διότι η εκσπερμάτωση προκύπτει γρήγορα και με ελάχιστο έλεγχο.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Εταιρεία Σεξουαλικής Ιατρικής – ISSM, η πρόωρη εκσπερμάτωση ορίζεται ως εξής:
· Χρόνος από τη διείσδυση μέχρι την εκσπερμάτωση (IELT) περίπου 1 λεπτό. Η εκσπερμάτωση, προκύπτει πάντα ή σχεδόν πάντα πριν το πέρας ή περίπου εντός ενός λεπτού μετά την κολπική διείσδυση (είσοδο του πέους στον κόλπο)
· Απώλεια ελέγχου της εκσπερμάτωσης. Αδυναμία δηλαδή, καθυστέρησης της εκσπερμάτωσης μετά την κολπική διείσδυση
· Αρνητικές προσωπικές επιπτώσεις εξαιτίας της πάθησης. Για παράδειγμα, αρνητικές επιπτώσεις και συναισθήματα σε προσωπικό επίπεδο, όπως αγωνία, απογοήτευση και/ή αποφυγή σεξουαλικής και συναισθηματικής εγγύτητας
Διακρίνουμε δύο τύπους πρόωρης εκσπερμάτωσης, εκ των οποίων ο πρώτος είναι σαφώς ο συχνότερος:
· Πρωτοπαθής (αναφερόμενη και ως «χρόνια») – δηλαδή ο άνδρας βίωσε το πρόβλημα από την πρώτη σεξουαλική του εμπειρία και διαρκεί εφ’ όρου ζωής. Σε αυτήν την περίπτωση η εκσπερμάτωση προκύπτει πολύ γρήγορα, είτε πριν την κολπική διείσδυση, ή σε λιγότερο από 1-2 λεπτά μετά τη διείσδυση.
· Δευτεροπαθής (αναφερόμενη και ως «επίκτητη») – εμφανίζεται σταδιακά ή ξαφνικά, ενώ μέχρι τότε είχε έλεγχο της εκσπερμάτωσης ή αυτή γινόταν σε χρόνο που θεωρούσε επαρκή για να απολαμβάνει τη σεξουαλική πράξη.
Η δευτεροπαθής προκαλείται από ψυχολογικούς και σωματικούς παράγοντες. Οι βασικές σωματικές αιτίες που προκαλούν την επίκτητη μορφή είναι οι εξής:
· Παθήσεις του προστάτη, και ειδικότερα χρόνια προστατίτιδα
· Στυτική Δυσλειτουργία (ΣΔ)
· Υπερθυρεοειδισμός
· Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών
Οι βασικές ψυχολογικές αιτίες είναι οι εξής:
• Στρες
• Άγχος για την απόδοση κατά τη σεξουαλική επαφή
• Χαμηλή αυτοπεποίθηση / αυτοεκτίμηση
• Δυσκολίες στις σχέσεις / αρνητικές εμπειρίες.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπεία της νόσου αρχίζει με οδηγίες για πρόγραμμα σεξουαλικών ασκήσεων και παιχνιδιών, στοχεύοντας, όσο αυτό είναι εφικτό, στον εγκεφαλικό έλεγχο του άνδρα που μαθαίνει να κρατάει την εκσπερμάτωση όσο χρόνο το επιθυμεί ο ίδιος αλλά και η σύντροφός του. Συνήθως με αυτή την τακτική επιτυγχάνεται αποτέλεσμα το οποίο δυστυχώς είναι παροδικό.
Επόμενη θεραπευτική επιλογή αποτελούν οι αλοιφές με τοπικό αναισθητικό (πχ λιδοκαΐνη). Η χρήση τους γίνεται με τοποθέτηση μικρής ποσότητας κρέμας στη βάλανο 20-30 λεπτά πριν από τη σεξουαλική επαφή. Έτσι προκαλείται μείωση της αισθητικότητας στη βάλανο, όπου υπάρχουν νευρικές απολήξεις και συνεπώς καθυστέρηση της εκσπερμάτωσης. Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν κάποια βελτίωση του προβλήματος και επιλέγουν αρχικά αυτή την τακτική.
Συνήθως, το αποτέλεσμα όμως των προηγούμενων θεραπειών δεν είναι ικανοποιητικό. Τότε συνιστάται η χρήση ειδικών φαρμάκων, των λεγόμενων εκλεκτικών αναστολέων των υποδοχέων της σεροτονίνης (Selectiveserotoninreceptorinhibitors, SSRIs) γιατί είναι αποδεδειγμένο ότι η σεροτονίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο κατά την εκσπερμάτωση.
Τα φάρμακα αυτά, δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα και σκοπό έχουν να αναστείλουν τη λειτουργία εκείνων των εγκεφαλικών κέντρων που είναι υπεύθυνα για την έναρξη της διαδικασίας της εκσπερμάτωσης. Η δράσης τους, αρχίζει λίγες μέρες μετά την έναρξη της θεραπείας και είναι πιο εμφανής μία με δύο εβδομάδες μετά.
Το πρόβλημα αυτής της τακτικής είναι ότι από τη μια μεριά τα φάρμακα, τα οποία θα πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά, δεν είναι άμοιρα επιπλοκών και από την άλλη ότι μόλις διακοπεί η αγωγή ο ασθενής επανέρχεται στην προηγούμενη κατάσταση.
Αυτό το πρόβλημα φαίνεται ότι λύνεται με ένα νέο σκεύασμα το οποίο κυκλοφορεί ήδη στο εξωτερικό και περιέχει τη δραστική ουσία «νταποξετίνη». Η ουσία αυτή, είναι ένας υπερεκλεκτικός αναστολέας της σεροτονίνης και σε αντίθεση με τα παραπάνω φάρμακα, χορηγείται λίγες ώρες πριν τη σεξουαλική επαφή και δρα χωρίς να απαιτείται καθημερινή χορήγηση. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα από μεγάλες σειρές δείχνουν ότι πρόκειται για ασφαλές φάρμακο με πολύ καλά αποτελέσματα, χωρίς τις επιπλοκές της χρόνια λήψης.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι στη θεραπεία έχουν χρησιμοποιηθεί και αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης (τα γνωστά φάρμακα για την στυτική δυσλειτουργία) με τη λογική ότι βελτιώνοντας τη στύση σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να διορθωθεί η πρόωρη εκσπερμάτωση, όπως επίσης και α-αναστολείς (τα γνωστά φάρμακα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη).