Ο καρκίνος των όρχεων προσβάλλει κυρίως νέους άνδρες στις ηλικίες μεταξύ 20 και 39 ετών.Συνιστά το 1% των καρκίνων στον άνδρα και η αιτιολογία του δεν είναι γνωστή. Εικάζεται ότι σχετίζεται με την κρυψορχία αφού ο κίνδυνος νεοπλάσματος είναι 20-40 φορέςμεγαλύτερος σε κρυψορχικούς ασθενείς.
Ο αριθμός νέων περιστατικών που εκδηλώνονται κάθε χρόνο παρουσιάζει αύξηση. Παρά το γεγονός αυτό, περισσότεροι από 95% των ασθενών μπορούν σήμερα να ιαθούν. Το γεγονός ότι είναι νέοι σε ηλικία οι ασθενείς που προσβάλλονται από καρκίνο των όρχεων, δημιουργεί μεγάλη ανάγκη οι θεραπείες που θα τους προσφέρουν ίαση, να είναι όσο το δυνατό λιγότερο τοξικές, με λιγότερες μακροχρόνιες αρνητικές επιδράσεις έτσι ώστε να μην επηρεάζεται η ποιότητα ζωής των επιζώντων.
Μια από τις βασικές μέριμνες των γιατρών είναι να προσφέρουν θεραπείες οι οποίες να έχουν όσο το δυνατό λιγότερες βραχυπρόθεσμες αλλά και μακροπρόθεσμες παρενέργειες και επιπλοκές. Ο στόχος τους είναι να γιατρεύουν τους ασθενείς τους αλλά στο βαθμό που είναι δυνατόν, να μη βλάπτουν και να μην επηρεάζεται αρνητικά η ποιότητα της ζωής τους.
ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Για την εμφάνιση κακοήθειας στους όρχεις ενοχοποιείται, μια σειρά από καταστάσεις
· Η κρυψορχία. (μη κάθοδος των όρχεων και των δύο ή του ενός από την πύελο μέσω του βουβωνικού πόρου στην τελική τους θέση το όσχεο (ο σάκος που περιέχει τους όρχεις).
· Χημικοί παράγοντες- Περιβάλλον . Αυξημένη τάση παρατηρείται επίσης σε έκθεση σε πολυβινυλοχλωρίδιο.
· Έκθεση σε οιστρογόνα κατά την εμβρυακή ηλικία.
· Προχωρημένη ηλικία της μητέρας κατά την κύηση.
· Σύνδρομο Down. Σύνδρομο Klinefelter.
· Λοίμωξη με HIV
Πώς όμως παρουσιάζεται κλινικά ο καρκίνος του όρχεως;
Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται σαν μία σκληρή διόγκωση στον όρχι μεγέθους ρεβιθιού ή ελιάς συνήθως, χωρίς πόνο, την οποία ο ασθενής διαπιστώνει μόνος του ή την παρατηρεί η ερωτική σύντροφος. Σε ένα ποσοστό έως 30% των περιπτώσεων μπορεί να προκαλεί πόνο ή αίσθημα βάρους, συνήθως όμως δεν έχει συμπτώματα. Επίσης, μπορεί να συνοδεύεται από υδροκήλη, συλλογή υγρού δηλαδή γύρω από τον όρχι. Αν ο όγκος παράγει β-HCG (ορμόνη β χοριακή) μπορεί να παρατηρηθεί γυναικομαστία (αύξηση του μεγέθους των μαστών(, κάτι, ωστόσο, που είναι ασύνηθες σε μη παχύσαρκο άνδρα. Είναι, λοιπόν σημαντικό να τονίσουμε ότι αν ψηλαφήσουμε κάποια σκληρία στο όσχεο (στο σάκο δηλαδή που περιέχει τους όρχεις), ακόμη και αν δεν δημιουργεί πόνο ή άλλες ενοχλήσεις, ή αν αισθανόμαστε πόνο στην περιοχή αυτή, ή γενικότερα εάν αλλάξει κατά την ψηλάφηση η αίσθηση του οργάνου που έχουμε συνηθίσει, πρέπει να απευθυνθούμε το συντομότερο δυνατό στον ουρολόγο για εξέταση.
Εξετάσεις: Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος των όρχεων
Εκτός από τις κλασσικές εξετάσεις (γενική αίματος, ακτινογραφία θώρακος, αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας), σημαντική εξέταση είναι η μέτρηση της LDH (γαλακτικής διυδρογενάσης), η οποία σχετίζεται με το κυτταρικό φορτίο της νόσου. Οι καρκινικοί δείκτες AFP, β-HCG και LDH είναι πολύ χρήσιμοι για την παρακολούθηση της πορείας της νόσου.
Σημαντικότερη εξέταση είναι ο αμφοτερόπλευρος υπέρηχος των όρχεων ( U/S οσχέου). Μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (αν υπάρχουν ενδείξεις), το ολόσωμο σπινθηρογράφημα οστών, η μαγνητική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας, με την οποία διαπιστώνουμε τον βαθμό διήθησης και την παρουσία διογκωμένων λεμφαδένων.
Τι είναι η αυτοεξέταση των όρχεων και γιατί πρέπει να την κάνουν οι άντρες;
Πέρα από την εξέταση των όρχεων από τον ιατρό κατά την κλινική εξέταση, ο κάθε άντρας μπορεί να εξετάζει ο ίδιος σε συχνά διαστήματα τους όρχεις του. Κατά την αυτοεξέταση, ο άντρας ψηλαφεί τους όρχεις, για να εντοπίσει τυχόν αλλαγές στο σχήμα, στο χρώμα ή στην υφή των όρχεων, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποτελούν συμπτώματα καρκίνου. Αν αποφασίσει ένας άντρας να κάνει αυτοεξέταση όρχεων, αυτή θα πρέπει να γίνεται κάθε μήνα μετά την εφηβεία.
Τι σημαίνει αν ψηλαφήσω κάποια σκληρία ή διόγκωση;
Αυτό δεν σημαίνει πάντα πως είναι καρκίνος. Υπάρχουν και καλοήθεις παθήσεις, όπως απλές κύστεις, φλεγμονές, συλλογή υγρού στο όσχεο (υδροκήλη), που μπορούν να δώσουν ευρήματα στην αυτοεξέταση. Αν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Το πρώτο βήμα είναι η ριζική αφαίρεση του όρχεως που λέγεται ριζική ορχεκτομή και η ιστολογική του εξέταση (βιοψία). Συνήθως, μετά την ορχεκτομή και ταυτόχρονα, τοποθετείταιορχική πρόθεση με βάση τη σιλικόνη, στη θέση του εξερεθέντος οργάνου, για αισθητικούς και ψυχολογικούς λόγους. Οι όγκοι, χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τα σεμινώματα και ταμη σεμινώματα, με διαφορετική αντιμετώπιση και πρόγνωση. Στις συμπληρωματικές θεραπείες περιλαμβάνονται η ακτινοθεραπεία, η χημειοθεραπεία και η χειρουργική εκτομή των λεμφαδένων που έχουν προσβληθεί. Η πρόγνωση σε γενικές γραμμές είναι εξαιρετική. Βέβαια, ο ασθενής θα πρέπει για κάποια έτη να πραγματοποιεί σε τακτά χρονικά διαστήματα εξετάσεις ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη νόσου- υποτροπών πορεία του. Σήμερα η συνολική επιβίωση ξεπερνά το 90%.
Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι σε σεμίνωμα σταδίου-1 δικαιολογείται μετά την ορχεκτομή και η απλή παρακολούθηση και όχι άλλη συμπληρωματική θεραπεία, επειδή η πιθανότητα διηθήσεως των παραορτικών λεμφαδένων είναι μόνο 15-20%, κάτι που σημαίνει ότι αντίστοιχη είναι και η πιθανότητα υποτροπής, αν δεν χορηγηθεί άλλη αγωγή.
Καρκίνος των όρχεων: Πώς μπορείτε να προφυλαχτείτε
Με τη χειρουργική αποκατάσταση της κρυψορχίας που μειώνει αισθητά τον κίνδυνο, εάν γίνει πριν από την ηλικία των 6 ετών και με την αυτοεξέταση σε τακτά χρονικά διαστήματα.